Psallentes

Categorie:ensemble (vocaal)
2000
Genre(s):oude muziek, gregoriaans
Dirigent van:Hendrik Vanden Abeele
Huidige/voormalige leden:Conor Biggs, Lieven Deroo, Philippe Souvagie, Kerlijne Van Nevel, Bart Jacobs

Korte beschrijving

Psallentes gaat met gevormde stemmen op zoek naar het wezen van het gregoriaans in verschillende historische stadia. Bijzondere aandacht gaat uit naar het gregoriaans van de late Middeleeuwen en de Renaissance.

Biografie

De gregoriaanse groep Psallentes (‘de zingenden’) werd in 2000 opgericht door zanger en dirigent Hendrik Vanden Abeele. Het ensemble gaat met professionele stemmen op zoek naar gregoriaans en aanverwante polyfonie uit verschillende historische periodes. Bijzondere aandacht gaat naar het gregoriaans van de late middeleeuwen en de renaissance. Inzichten hierover worden gevoed door praktijk-gebaseerd onderzoek, zoals Hendrik dat voerde in het kader van zijn doctoraat aan de Universiteit Leiden rond de ontwikkeling van een hedendaagse uitvoeringspraktijk van gregoriaans uit laat-middeleeuwse manuscripten — een artistiek onderzoek dat hij inmiddels verderzet als post-doctoraal onderzoeker aan de Alamire Foundation (KU Leuven).
Allerlei projecten, concerten, workshops en opnames werden gerealiseerd, vaak in samenwerking met gerenommeerde ensembles als Capilla Flamenca, Oltremontano, Zefiro Torna, Chœur de Chambre de Namur en het Franse Millenarium; met instrumentisten als vedelspeelster Manuela Bucher en harpspeelster Sarah Louise Ridy; of organisten als Luc Ponet, Arnaud Vande Cauter en Joris Verdin. In deze projecten staat vaak het alternatim-gregoriaans centraal, een uitvoeringspraktijk die het belang van een gregoriaanse context voor de uitvoering van laat-middeleeuwse en renaissance muziek onderstreept. Daarnaast heeft Psallentes ook vele ‘solo’-projecten, waaronder het fel gesmaakte Memorabilia, een evocatie van het laatmiddeleeuwse officie voor het feest van de Heilige Drievuldigheid; en het vervolg hierop, het indringende Gesta Sancti Lamberti; of het uiterst succesvolle Beghinae — een programma dat zich in drie verschillende avondvullende versies en een uitstekend verkopende dubbel-cd (Le Bricoleur / harmonia mundi) op de muziek van de begijnen toelegt.
Inmiddels neemt ook polyfonie een grotere plaats in binnen de werkzaamheden van Psallentes. In augustus 2015 verscheen bij Musique en Wallonie een nieuwe cd met muziek van ondermeer Antoine de Févin, zoals dat te vinden is in een uniek zestiende-eeuws Doorniks manuscript, dat zowel gregoriaans als polyfonie bevat. Diezelfde combinatie van gregoriaans en polyfonie in één handschrift, monothematisch bovendien, vinden we ook terug in het Alamire-handschrift B-Br 215-216. Rond dat manuscript presenteerden de dames van Psallentes op Laus Polyphoniae 2015 het intense Mater Dolorosa — een programma dat als de start geldt van het project City of Seven Sorrows, dat in de komende jaren zowel het gregoriaans als de polyfonie uit B-Br 215-216 (en aanverwante manuscripten) intens zal exploreren.
In toenemende mate is Psallentes ook een enthousiaste partner in museale projecten. Zo realiseerde het ensemble de volledige opname van een zestiende-eeuws processionale, voor het Begijnhofmuseum Turnhout (vanaf 2015) en werkte het intensief mee aan de muzikale uitbouw van een tentoonstelling over muziek in het Lam Gods (Caermersklooster Gent, 2015-2016). Binnenkort verschijnt ook een cd met muziek uit Tongerse handschriften, en van die opnames zullen fragmenten te horen zijn op de audio-guide van de bezoeker aan het nieuwe kerkschatten-museum te Tongeren (2016).
Psallentes concerteerde op vele grote en kleine podia doorheen Europa – van het kleinschalige Musica Sacra-festival te Bever over Laus Polyphoniae Antwerpen, Oude Muziek Utrecht, het Amsterdamse Muziekgebouw aan ‘t IJ en de REMA-showcase te Valencia tot in het Konzerthaus Wenen toe.
Waar Psallentes oorspronkelijk alleen in mannengedaante verscheen, is sinds 2007 ook een vrouwenversie van Psallentes actief. Het is frappant te merken hoe de initieel gelijkaardige intenties inzake uitvoering van laatmiddeleeuws gregoriaans in de twee gedaantes van het ensemble toch in een totaal verschillende (doch compatibele) esthetiek resulteren. Zo dragen beide ensembles op hun manier bij aan het uitdiepen van onze omgang met gregoriaans en aanverwante polyfonie.


Selectieve discografie

Hours of Hildegard - The Dendermonde Codex, first hourHours of Hildegard - The Dendermonde Codex, first hour (2017)
oude muziek
Psallentes
L'abbé LisztL'abbé Liszt (2017)
romantiek
Joris Verdin, Franz Liszt, Hendrik Vanden Abeele, Psallentes
Fragmenta TungrensiaFragmenta Tungrensia (2016)
gregoriaans
Psallentes, Hendrik Vanden Abeele
TriptychaTriptycha (2015)
oude muziek
Psallentes, Pierre De la Rue, Josquin Desprez, Guillaume Dufay, Johannes Ockeghem, Adriaen Willaert
Missa TransfigurationisMissa Transfigurationis (2015)
oude muziek
Psallentes, Hendrik Vanden Abeele, anoniem, Antoine de Févin
Coronation music for Charles IICoronation music for Charles II (2015)
oude muziek
Oltremontano, Wim Becu, Diverse componisten, Psallentes
Jacobus: Codex CalixtinusJacobus: Codex Calixtinus (2013)
oude muziek
Psallentes
Tenebrae: Plainchant Pro Series Vol. 4Tenebrae: Plainchant Pro Series Vol. 4 (2013)
oude muziek
Psallentes, Diverse componisten
Psallentes Plainchant - LambertusPsallentes Plainchant - Lambertus (2012)
Psallentes, Gregoriaans, Hendrik Vanden Abeele
Ursula 11 - Hildegard von BingenUrsula 11 - Hildegard von Bingen (2011)
oude muziek, gregoriaans
Psallentes, Hendrik Vanden Abeele, Gregoriaans

Selectieve discografie als medewerker

La polyphonie FlamandeLa polyphonie Flamande (2011)
oude muziek
Johannes Ockeghem, Johannes Brassart, Etienne de Liège, Johannes Ciconia, Nicolas Grenon, Johannes Franchois, Arnold De Lantins, Guillaume Dufay (...)

Verwante items in de databank

Persknipsels/Artikels:
(Wat is dit?)
Een partituur hervormd tot film (27.02.2014)
Nachtwake in de concertzaal (27.08.2013)
Weerklank - Ann Overbergh (09.2012)
'Gregoriaans is meer dan wierookwalmen' (29.06.2012)
Beschreven schijf - Pasen in polyfonie en zang uit de abdij van Westvleteren (10.2010)
L'homme armé' op velerlei wijzen (25.08.2005)